کد خبر: ۱۴۸۱۲
تاریخ انتشار: ۱۷ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۳
مناسبات سیاسی ترکیه و روسیه در طول تاریخ دست خوش تغیرات بسیاری بوده است، تعارضات ژئوپلیتیک ترکیه در زمان عثمانی، روسیه در زمان تزاری، دوران جنگ سرد و آخرین تنش به ساقط کردن هواپیمای جنگی سوخو روسیه توسط ترکیه مربوط می‌شود.
تجارت امروز: مناسبات سیاسی ترکیه و روسیه در طول تاریخ دست خوش تغییرات بسیاری بوده است، تعارضات ژئوپلیتیک ترکیه در زمان عثمانی، روسیه در زمان تزاری، دوران جنگ سرد و آخرین تنش به ساقط کردن هواپیمای جنگی سوخو روسیه توسط ترکیه مربوط می‌شود. روابطی که بعد از سال‌ها پس از سال ۱۹۹۰ با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه ترکیه بهبود یافت به طوری که امروزه به گواه گزارشات سازمان تجارت جهانی‌ روسیه پنجمین شریک تجاری ترکیه محسوب میشود،بنا به گزارشات این سازمان در سال ۲۰۱۴ صادرات ترکیه به روسیه بالغ بر ۴.۵ میلیارد دلار بوده است که از این مبلغ ۱.۵ میلیارد دلار مربوط به محصولات کشاورزی، ۸۰۰ میلیون دلار آجیل، هندوانه پسته، ۹۸۵ میلیون دلار سبزیجات و سیفی جات و ۴۲۹ میلیون دلار گوجه فرنگی است. با در نظر گرفتن آمار سازمان گردشگری روسیه در همان سال، ترکیه بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار ارز آوری از طریق چهار میلیون و پانصد هزار نفر گردشگر روسیه داشته است. از این رو می‌توان روسیه را بزرگترین شریک اقتصادی ترکیه دانست. گردشگران روسیه پس از آلمان در مکان دوم برای بازار گردشگری ترکیه هستند. بزرگترین صادرات روسیه به ترکیه گاز است و همچنین قرار داد ساخت نیروگاه هسته‌ای در سال ۲۰۱۰ از بزرگترین قراردادهای بین این دو کشور در تاریخ مناسبت است.

تنش روسیه و ترکیه در چند سال اخیر رو به افزایش بود و با حادثه‌ی سقوط سوخو روسی این تنش کاملا آشکار شد و به اصطلاح این دو کشور شمشیر ها را از رو بستند. ترکیه با عضویت در ناتو جزوی از تامین‌کنندگان منافع غرب در بالکان، قفقاز، آسیای مرکزی و حوزه دریای سیاه است که این بر خلاف خواسته‌های آشکار روسیه بوده و ترکیه با اجازه دادن به ناتو برای استقرار سیستم دفاعی کاملا خود را به طرف غربی غش داد و تیر آخر را سرنگونی سوخو به قلب رابطه سرد این دو کشور زد. این مناقشه اخیر را می‌توان از دو منظر متفاوت سیاسی و اقتصادی برسی‌ کرد که هرکدام جداگانه چه تاثیراتی بر آینده سیاسی و اقتصادی ایران خواهند داشت، که در این گزارش تنها به تاثیرات رابطه سیاسی و اقتصادی ترکیه اشاره خواهد شد .

تاثیر محسوس در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی همواره باید از نگاه تاثیرات کوتاه مدت و بلند مدت بررسی‌ شود. رئیس شورای مشترک بازرگانی ایران و ترکیه معتقد است، این تنش در روابط تجاری ایران و ترکیه در کوتاه مدت تاثیری نخواهد گذاشت و براساس پیش‌بینی‌‌ها قرار است میزان روابط تجاری ایران و ترکیه در دو سال آینده به ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد. رضا کامی‌ در گفتگو با ایسنا افزود: تلاش‌های فعالان اقتصادی و مسئولان دولتی، این موضوع را نشان می‌دهد که روابط سیاسی در روابط اقتصادی دو کشور تأثیرگذار نخواهد بود و سوابق نیز نشان می‌دهد که با وجود افت و خیز‌های سیاسی میان ایران و ترکیه، اقتصاد مسیر خود را ادامه داده است و حتّی مسائل مربوط به تحریم‌ها نیز نتوانستاثر چندانی بر این روند داشته باشد.

اما از همین گفته نیز بر می‌آید که سیاست‌گذاران و مسئولان ما همیشه ترس از دست دادن موقعیت فعلی را دارند و هیچگاه از تجربیات دیگر کشورها برای بهبود اوضاع اقتصادی استفاده نمی‌کنند. شیوه‌ای که کمک کرد ترکیه در زمان جنگ تحمیلی ایران و عراق از بهره‌های اقتصادی آن استفاده کند و در زمان تحریم‌ها نیز کشورهایی همچون چین، روسیه، ترکیه و امارات از آن بهره بردند. مسئولانی که هیچ گاه با برنامه ریزی بلند مدت نتوانستند از موقعیت‌های به وجود آمده به سود منافع ملی‌ نهایت استفاده را ببرند.

اگر این تنش به وجود آمده هم چنان ادامه پیدا کند در دراز مدت ایران می‌تواند جایگزین مناسبی برای گاز روسیه باشد و حتّی از طریق ترکیه تامین کننده گاز اروپا باشد. اگر کیفیت کالاهای صادراتی روسیه به ترکیه را با محصولات داخلی‌ مقایسه کنیم خواهیم دیدی که تفاوت کیفیت بسیار است و در کوتاه مدت نمی‌توان امید داشت محصولات ایرانی‌ جای محصولات ترکیه را بگیرند، ایران می‌تواند با جذب سرمایه‌های تاجران و تولید کنندگان روسی هم پای آنها‌ را به بازار تولید ایران باز کند، هم قیمت تمام شده کالای آنها ‌را با توجه به میزان کم مالیات نسبت به روسیه و ارزانی نیروی کار نسبت به آن کشور کاهش دهد و هم کیفیت محصولات تولید داخل را بهبود بخشد. این مهم ایران را در اقتصاد کمک می‌کند زیرا علاوه بر اشتغال زائی، سهمی نیز در صادرات دارد. از طرفی‌ روسیه هم بازار ترکیه را از دست نمی‌دهد، چرا که به نظر نمی‌رسد در آینده‌ا‌ی نزدیک ایران بتواند محصولاتی با کیفیت روسیه تولید کند که بازار ترکیه پذیرای آن باشد. ولی‌ از لحاظ سیاسی تنش موجود میان این دو کشور با توجه به مواضع نزدیک روسیه به ایران، ترکیه را از نزدیکی‌ سیاسی به ایران دور خواهد کرد و آن را در راستای تقابل منطقه‌ای با ایران قرار خواهد داد،که یکی‌ از آنها نزدیکی‌ این کشور به عربستان سودی و دیگر کشورهای عربی‌ برای ایجاد منافع مشترک علیه ایران است.

ایجاد زیر ساخت‌های مناسب و به روز می‌تواند تاجران و سرمایه‌گذاران رانده شده ترکیه از روسیه را به سوی بازار ایران رهسپار کند، با فعالیت و تبلیغات زیاد امید است بخشی از گردشگران ترک را به ایران آورد و از این صنعت پول ساز تا حدی استفاده برد. ایران می‌تواند با برنامه‌ریزی دقیق در این زمینه و با پیدا کردن تمام روزنه‌های موجود، صادرات خود به ترکیه را به شکل چشمگیری در دراز مدت افزایش دهد.

نویسنده: امیر شریفی


تأثیر تنش‌ میان‌ ترکیه و روسیه بر اقتصاد ایران(1)
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش تصویری
تصاویر نمایشگاه بین‌المللی کشاورزی- ماشین‌آلات، نهادها و آبیاری در شیراز
این نمایشگاه از روز سه شنبه پنجم اردیبهشت ماه تا جمعه هشتم اردیبهشت پذیرای علاقه‌مندان می‌باشد.
پربحث ترین