کد خبر: ۱۶۴۸۸
تاریخ انتشار: ۰۸ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۳:۱۳
تجربه اقتصادی در بسیاری از کشور‌ها نشان داده است که دو نرخی بودن ارز باعث به وجود آمدن رانت و فساد خواهد شد.
تجارت امروز: تجربه اقتصادی در بسیاری از کشور‌ها نشان داده است که دو نرخی بودن ارز باعث به وجود آمدن رانت و فساد خواهد شد. برخی‌ از کشور‌ها همچون ایران در برنامه‌های اقتصادی خود ارز دو نرخی را اینطور تعریف می‌کنند که برای ورود مواد اولیه تولید و برخی‌ از کالاهای ضروری، ارز دو نرخی می‌تواند کمکی‌ به تولید و کاهش تورم کند، اما در عمل نه تنها این مهم به دست نمی‌آید، بلکه باعث بروز مشکلات جدی در اقتصاد می‌شود زیرا ساز و کار واقعی‌ و متداولی وجود ندارد که قیمت گذاری صحیح تولیدات با مواد اولیه‌ای که با ارز دولتی وارد شدند را، محاسبه کنند و از طرفی‌ دیگر در خیلی‌ از مواقع ارز مبادله‌ای بجای خرید کالاهای ضروری صرف سود آوری عده‌ای می‌شود، پس عملا این طرح شکست خورده است.

از دهه ۷۰ اقتصاد ایران چند سالی‌ ارز تک نرخی را تجربه کرد که بعد‌ها ارز به صورت سه نرخی عرضه می‌شد، نرخ دولتی، نرخ مبادلاتی و ارز آزاد. با روی کار آمدن سیاست‌های دو نرخی بودن ارز تنها تاجران و بازرگانان قادر به خرید ارز مبادله‌ای بودند. برای تک نرخی کردن ارز، اقتصاد ایران نیاز به شرایط و ساز و کارهایی دارد که بسیاری از آنها اکنون مهیاست. مبادلات بانکی‌ کشور اکنون با لغو تحریم‌ها آزاد شده است و ایران می‌تواند به ارز‌های خارجی‌ خود دسترسی‌ داشته باشد. قیمت ارز از سال ۹۲ تا به امروز نوسانات کمی‌ را داشته است و از سوی دیگر فاصله نرخ ارز مبادله‌ای با آزاد به حداقل خود رسیده است. با فراهم کردن دیگر شرایط، باید ارز تک نرخی شود که این مهم یکی‌ از مهمترین برنامه‌های اقتصادی دولت یازدهم هم محسوب می‌شود.

چگونه از خسارت تولید کنندگان جلوگیری شود؟

بهترین راهکار برای کاهش قیمت تمام شده تولید و به روز رسانی‌ ماشین آلات و دستگاه‌های صنعتی این است که تعرفه‌هایی وضع کنیم تا سیاستگذاری‌ها به نفع تولید باشد. با وضع سیستم تعرفه‌ای جدید و اصولی می‌توان جلوی افزایش قیمت تولید آن دسته از تولید کنندگانی که مواد اولیه خود را با ارز مبادله‌ای وارد می‌کردند، گرفت. برخی‌ با این دیدگاه که باید به صنایع و ماشین آلات و مواد اولیه ارز ارزانتر تخصیص داده شود که بتوانیم تکنولوژی‌های خود را به روز و ماشین آلات‌مان را نوسازی کنیم موافقند، اما در واقع بررسی‌‌ها نشان داده است که شرکت‌ها معمولا مواد اولیه‌ بیش از نیاز کارخانجات تولیدی وارد کرده و بعد در بازار آزاد به فروش می‌رسانند.

غیر رقابتی کردن بازار

برخی‌ از کارخانجات و شرکت‌ها به واسطه روابط، سوابق، اهمیت صنعتی و در بعضی‌ مواقع به واسطه رانت و فساد اداری کالاهای ساخته شده را با ارز مبادله‌ای وارد می‌کنند و تولیدکنندگان را که هم به کاهش نرخ بیکاری و هم به افزایش نرخ تولید کمک می‌کنند، مجبور هستند مواد اولیه‌ خود را با نرخ آزاد ارز وارد کنند که عملا رقابتی در بازار وجود نخواهد داشت. ارز مبادله‌ای که باید برای ورود مواد اولیه‌ برای تولید در کشور اختصاص یابد معمولا صرف خرید محصولات لوکس و کالاهای تولید شده همچون خودرو می‌شود که مشخصا به سود آوری برخی‌ اشخاص و خسارت به منافع ملی‌ منجر خواهد شد. تک نرخی کردن ارز از این جهت قابل توجه است که تولیدکنندگان خرد و کلان با توجه به یکی‌ بودن ارز احساس ثبات می‌کنند و می‌توانند برای تولیدات بلند مدت برنامه ریزی کنند.

ارز دو نرخی یعنی فساد

"ارز دو نرخی یعنی فساد" این جمله وزیر اقتصاد و دارائی ایران است که در حاشیه اولین نشست هم اندیشی‌ مبارزه با جرم پولشویی گفته است. به گزارش خبرگزاری ایسنا که در تاریخ ۱ اسفند ماه ۹۴ آن را منتشر کرد آقای طیب نیا افزود: در اقتصاد ما عواملی وجود دارد و هر کجا که دولت در اقتصاد نفتی‌ مسئولیت توزیع رانت‌ها را بر عهده بگیرد، این رانت‌ها در حوزه‌های مشخصی‌ به جامعه منتقل و برقراری تعاملات مفسدانه فراهم می‌شود، لذا یکی‌ از اولویت‌های ما این است که این زمینه‌ها را شناسایی و با آن مقابله کنیم. به عنوان مثال وجود یک سیستم نرخ ارز دوگانه می‌تواند منشاء بروز فساد باشد، لذا کار ما این است که جلوی این زمینه فساد را بگیریم تا سیستم تک نرخی ارز را در جامعه برقرار کنیم. ما تصمیم بسیار جدی در این زمینه داریم و اقدامات خوبی‌ در بانک مرکزی و دولت انجام شده تا این زمینه‌ها از بین برود.

اقتصاد و صنعت ایران برای نوسازی و ایجاد اشتغال نیاز مبرم به سرمایه گذاری خارجی‌ دارد. سرمایه گذاران خارجی‌ فاکتور‌های متعددی همچون نرخ ارز و نوسانات آن در بازار کشور مقصد را بررسی‌ خواهند کرد. تک نرخ بودن ارز عاملی مهم برای سرمایه گذاران خواهد بود که به بازار ایران امید دارند.

نویسنده: امیر شریفی
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش تصویری
اتومبیلهای در جنگ جهانی دوم چه شکلی بودند؟
اتومبیل تاریخچه ای دارد. این تاریخچه در دوران‌های مختلف تاثیرات مختلفی روی مسائل مختلف دارد. شما را دعوت می کنیم نگاهی به ظاهر اتومبیلهای مختلف در آن دوره زمانی بیاندازید.