تفاوت حساب جاری و پس انداز؛ مزایا و معایب هر کدام را بدانید
شناخت تفاوت حساب های بانکی به شما کمک میکند تا بر اساس نیازهای مالیتان، بهترین گزینه را انتخاب کنید.

تفاوت حساب جاری و پس انداز از مهمترین نکاتی است که هنگام انتخاب نوع حساب بانکی باید به آن توجه کرد. در بانکداری اسلامی ایران، چند نوع حساب بانکی به رسمیت شناخته میشود که هرکدام ویژگیها و کاربردهای متفاوتی دارند: حساب قرضالحسنه جاری، حساب قرضالحسنه پسانداز، سپرده سرمایهگذاری کوتاهمدت و بلندمدت. انتخاب حساب مناسب بستگی به هدف متقاضی دارد؛ از انجام مبادلات روزمره گرفته تا سرمایهگذاری برای کسب سود یا مشارکت در امور خیریه. در این مطلب تجارت امروز همراه ما باشید تا با مفهوم این حساب ها و ویژگی هایشان آشنا شوید.
حساب جاری چیست؟
با افتتاح حساب قرض الحسنه جاری، افراد مبالغ مورد نظر خود را به بانک سپرده و در ازای آن دسته چک دریافت کرده و ازطریق خدمات جاری حساب فوق جهت مبادلات مالی استفاده میشود. بدین ترتیب لفظ قرض الحسنه برای این نوع سپرده مناسب نیست. قرض الحسنه در واقع به معنای قرض دادن مالی به جهت کسب منافع معنوی ازطریق کمک به نیازمندان بوده و علاوه بر آن، بدون بهره و یا سود میباشد. اما سپرده قرض الحسنه جاری همانطور که گفته شد به جهت مبادلات مالی ازطریق خدمات بانکی و دسته چک مذکور صورت میپذیرد.
ویژگی های حساب جاری
-
بدون سود (بهره صفر) و با ماهیت قرضالحسنه تعریف شده است؛ اما کاربرد آن بیشتر تجاری و مالی است، نه معنوی.
-
امکان صدور دستهچک و واریز/برداشت نامحدود وجوه؛ مناسب برای تراکنشهای مکرر، شرکتها و افراد صاحب کسبوکار.
مدارک مورد نیاز جهت افتتاح سپرده حساب جاری
- فرد بایستی دارای سن قانونی بالای ۱۸ سال سن باشد.
- تقاضای کتبی مشتری
- ارائه مدارک شناسایی
- معرفی ضامن قابل قبول که هویت مشتری برای بانک ثابت شود.
مدارک مورد نیاز از سوی شرکت ها
- درخواست شرکت مبنی بر بازگشایی حساب
- ارائه مدارک شناسایی
- برگه رونوشت جهت اثبات اساسنامه شرکت
- برگه رونوشت جهت اثبات شرکت نامه
- معرفی ضامن معتبر
- ارائه اخرین تغییرات شرکت و معرفی اعضاء شرکت که حق امضا جهت چک و مستندات شرکت دارند
مراحل افتتاح سپرده حساب جاری
بانک درخواست مشتری را مورد بررسی قرار داده و در حیطه مشخصات متقاضی اعم از شغل، محل سکونت و سایر مشخصات مشتری، اطمینان حاصل میکند. پس از آن بانک ازسوی بانک مرکزی استعلامی درخصوص بلامانع بودن افتتاح حساب مذکور، دریافت کرده و فرم سپرده حساب جاری مشتری تکمیل میشود و در نهایت مشخصات کامل فرد در اختیار بانک قرار میگیرد.
شرایط لغو حساب جاری
درخواست کتبی از سوی مشتری، یا دستور قضایی، یا تصمیم مستقیم بانک مرکزی برای لغو حساب جاری صورت میپذیرد.
سپرده حساب قرض الحسنه پسانداز چیست؟
حساب های سپرده پس انداز، افراد مبالغ مورد نظر خود را برای مدت نامعین به بانک سپرده و در ازای آن دفترچه حساب دریافت میکنند. بدین ترتیب فرد میتواند درمواقع احتیاج مبلغ واریزی را دریافت کند. خاصیت اینگونه حسابها با پرداخت سود و بهره ازسوی بانکهای سنتی است. بانکداری فاقد ربا با پرداخت بهره مخالف بوده و جهت تشویق افراد به کار نیک، جوایزی برای آنها درنظر میگیرد. لازم به ذکر است جوایز پرداخت شده به صورت نقدی و یا جنسی اعم از کالا و محصولاتی است که توزیع آنان به صورت قرعه بوده و ازسوی بانک برای اینگونه مشتریان کنار گذارده می شود. بایستی خاطر نشان کنیم که مشتریان سپرده حساب قرض الحسنه پس انداز به جهت کار نیک در امور خیریه بانکداری اقدام به افتتاح حساب مذکور کرده و از آنجایی که اینگونه سپرده بیبهره است، لفظ قرض الحسنه منطقی و درست است.
ویژگی های حساب قرض الحسنه پسانداز
-
بدون بهره یا سود، با ماهیت قرضالحسنه معنوی جهت کمک به نیازمندان و امور خیریه.
-
امکان برداشت وجود دارد ولی سود ندارد؛ در عوض در برخی بانکها امکان شرکت در قرعهکشی و دریافت جوایز نقدی یا جنسی فراهم است.
-
سپرده برای کمک اجتماعی و امور خیر استفاده میشود؛ سپردهگذاران با افتتاح چنین حسابهایی به امور خیریه کمک میکنند.
مدارک مورد نیاز جهت افتتاح سپرده حساب پس انداز
- اصل مدارک شناسایی نظیر شناسنامه و کارت ملی
- تکمیل فرم مربوطه جهت مشخصات مشتری
سپرده سرمایه گذاری کوتاه مدت و بلند مدت
در اینگونه سپرده گذاریها به نوعی بانک نقش وکالت مشتری یا کاربر را به عهده دارد و بدین طریق با وجه واریزی مشتری، اقدام به سرمایه گذاریهایی نموده و در ازای آن به کاربر و یا مشتری سود و بهرهای پرداخت میکند. درواقع مشتری را از کسب سود سرمایه گذاری بانک، شریک میکند. ناگفته نماند که در این رابطه اگر بانک به هردلیلی ورشکسته شود و قادر به سوددهی به مشتریان نباشد، بانک فاقد تعهد نسبت به بازگشت وجه اصلی مشتریان است.
تفاوت حساب جاری و پس انداز
| نوع حساب | سود/بهره | امکان صدور چک | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| قرضالحسنه جاری | بدون سود | دارد | تراکنشهای مالی مکرر / تجارت |
| قرضالحسنه پسانداز | بدون سود | ندارد | پسانداز معنوی، امور خیریه و قرعهکشی |
| سپرده سرمایهگذاری کوتاهمدت | سوددار | ندارد | سرمایهگذاری با قابلیت برداشت سریع |
| سپرده سرمایهگذاری بلندمدت | سود بالاتر | ندارد | سرمایهگذاری بلندمدت با سود تضمینشده |
مزایای حساب جاری
-
امکان دریافت دسته چک برای انجام تراکنشهای مالی رسمی
-
واریز و برداشت بدون محدودیت
-
مناسب برای مدیریت مالی شرکتها، کسبوکارها و سازمانها
-
قابلیت استفاده در معاملات تجاری، خریدهای عمده و قراردادها
-
قابل استفاده برای دریافت یا پرداختهای بزرگ و رسمی
معایب حساب جاری
-
عدم پرداخت سود یا جایزه به مشتری
-
نیاز به ضامن معتبر و طی کردن مراحل اعتبارسنجی
-
ریسک برگشت خوردن چک و تبعات قانونی آن
-
در صورت بروز تخلف در استفاده از چک، ممکن است حساب مسدود شود
مزایای حساب قرضالحسنه پسانداز
-
بدون نیاز به ضامن یا فرآیند پیچیده برای افتتاح
-
ساده و سریع قابل افتتاح برای عموم افراد
-
قابلیت برداشت در هر زمان
-
بدون کارمزد نگهداری یا مدیریت حساب
-
امکان شرکت در قرعهکشی جوایز نقدی یا جنسی
-
کمک به امور خیریه و معنوی در چارچوب بانکداری اسلامی
معایب حساب قرضالحسنه پسانداز
-
عدم پرداخت سود ثابت یا سود ماهانه
-
عدم امکان صدور دسته چک
-
برای تراکنشهای سنگین یا تجاری کارایی کمتری دارد
-
ممکن است برخی بانکها برای جوایز، شرایط سختگیرانهای در نظر بگیرند (مثلاً حداقل موجودی یا مدت نگهداری)
این نوع حسابها برای چه کسانی مناسباند؟
حساب قرضالحسنه جاری مناسب است برای:
-
صاحبان کسبوکارهای کوچک و بزرگ.
-
مدیران شرکتها، کارفرمایان و تاجران.
-
افرادی که نیاز به صدور چک دارند.
-
کسانی که روزانه تراکنشهای مالی زیادی دارند.
-
دفاتر خدماتی، پیمانکاران، فروشندگان عمده و شرکتهای بازرگانی.
حساب قرضالحسنه پسانداز مناسب است برای:
-
افرادی که میخواهند در امور خیریه مشارکت کنند.
-
کسانی که به دنبال ذخیره پول برای مواقع ضروری هستند.
-
دانشجویان، خانهداران، یا افراد با درآمد ثابت ماهیانه.
-
اشخاصی که به جای سود، علاقهمند به شرکت در قرعهکشی جوایز بانکی هستند.
-
متقاضیانی که دنبال حساب ساده، کمهزینه و بدون تعهدات مالی هستند.






