کد بورسی چیست؟ + تفاوت کد آنلاین و کد آفلاین

در این مطلب از تجارت امروز به زبان ساده توضیح می‌دهیم کد بورسی چیست، تفاوت بین کد آنلاین و کد آفلاین چیست و چگونه می‌توانید بهترین گزینه را برای خود انتخاب کنید. اگر تازه وارد دنیای بورس شده‌اید، احتمالاً با واژه «کد بورسی» مواجه شده‌اید و نمی‌دانید دقیقاً چیست و چه کاربردی دارد. در واقع کد بورسی هویت شما در بازار سرمایه است و بدون آن نمی‌توانید معامله کنید.

کد بورسی چیست؟

کد بورسی یک شناسه منحصر به فرد است که برای هر شخص حقیقی یا حقوقی که قصد فعالیت در بازار بورس یا فرابورس را دارد، صادر می‌شود. این کد از پنج رقم تصادفی و سه حرف فارسی (بعضا سه حرف اول نام خانوادگی شخص) تشکیل می‌شود.

با داشتن کد بورسی، می‌توانید در بازار بورس و فرابورس به خرید و فروش سهام، اوراق مشارکت، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار بپردازید. برای دریافت کد بورسی، باید مراحل زیر را طی کنید:

• ثبت نام در سامانه جامع اطلاعات مشتریان (سجام)
• دریافت کد پیگیری سجام
• احراز هویت
• افتتاح حساب در کارگزاری

تفاوت کد آنلاین و کد آفلاین چیست؟

کد آنلاین، همان نام کاربری و رمز ورود به سامانه‌های معاملاتی آنلاین کارگزاری‌ است. شخص به وسیله آن می‌تواند وارد سامانه معاملاتی آنلاین کارگزاری گشود و در بازار سرمایه خرید و فروش کند.

همچنین کد آفلاین، نام کاربری و رمز ورود به سامانه معاملاتی آفلاین کارگزاری‌هاست که شخص به وسیله آن می‌تواند وارد سامانه معاملاتی آفلاین کارگزاری شود و سفارش‌های خود را ثبت کند تا معامله‌گران کارگزاری، سفارش وی را وارد هسته معاملات کنند. البته امروزه با توجه به برتری غیر‌قابل وصف سامانه‌های معاملاتی آنلاین نسبت به سامانه‌های معاملاتی آفلاین، سامانه‌های معاملاتی آفلاین تقریبا کارایی و کاربرد چندانی ندارند.

تفاوت کد بورسی و کد آنلاین چیست؟

کد بورسی و کد آنلاین را می‌توان از جنبه‌های متفاوتی مقایسه کرد که عبارتند از:

مرجع صادر کننده

کد بورسی توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و اداره تسویه وجوه صادر می‌شود. در حالی که کد آنلاین شخص در هر کارگزاری، توسط همان کارگزاری‌ ایجاد می‌شود.

ساختار

کد بورسی به ترتیب از کنار هم قرار گرفتن سه حرف و پنج عدد ایجاد می‌شود. سه حرف ابتدایی کد بورسی، معمولا سه حرف ابتدای نام‌خانوادگی شخص متقاضی است. هر چند این موضوع همیشگی نبوده و ممکن است این سه حرف، به صورت تصادفی نیز انتخاب شوند. موارد زیر می‌تواند نمونه‌ای از کد بورسی افراد باشد:

“علی۷۲۲۱۵” ، “ع ب ط ۳۰۹۸۳” ، “احم۷۸۳۳۱” ، “فرخ۷۰۰۹۱” “مح م۴۹۰۸۱”

از طرف دیگر، کد آنلاین کارگزاری‌ها، ساختار یکسانی ندارد. هر کارگزاری معمولا چارچوب خاصی را برای نام کاربری و رمز ورود افراد به سامانه‌های معاملاتی تعیین می‌کند. این نام کاربری ممکن است ترکیبی از حروف انگلیسی و اعداد، کد ملی فرد، شماره تلفن افراد و … باشد. اغلب اوقات، کاربران می‌توانند نام کاربری خود برای ورود به سامانه‌های معاملاتی را نیز ویرایش کنند و تغییر دهند.

یکتا بودن

همانطور که می‌دانیم، هر شخص ایرانی، کد ملی یکتا و منحصر به فرد خود را دارد. از طرفی، هر شخصی می‌تواند از خدمات چندین بانک استفاده کند و در بانک‌های مختلف حساب داشته باشد. در واقع، کد ملی شخص تغییر نمی‌کند و ثابت است ولی شماره حساب‌ها و شماره کارت‌های وی در بانک‌های مختلف، فرق دارد.

درست شبیه به همین موضوع، کد بورسی هر شخص، مثل کد ملی هر شخص حقیقی یا شناسه ملی هر شخص حقوقی، ثابت، یکتا و منحصر به خود اوست و در کل بازار سرمایه، با همان کد بورسی شناسایی می‌شود. اگر در شرایطی برای شخص چندین کد بورسی صادر شده باشد، باید ضمن اطلاع این موضوع به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، به تجمیع کد بورسی های خود در یک کد بورسی واحد اقدام کند.

از طرف دیگر، هر شخصی می‌تواند با مراجعه چندین کارگزاری، از هر کدام یک کد آنلاین دریافت کند و در حقیقت از طریق سامانه‌های معاملاتی چندین کارگزاری، در بازار سرمایه فعالیت کند.

در شرایطی که شخص از طریق چندین کارگزاری در بازار سرمایه فعالیت کند، مفهومی به نام کارگزار ناظر بیشتر اهمیت پیدا می‌کند. چرا که طبق قوانین و مقررات، تنها می‌توان از طریق کارگزار ناظر آن سهم، اقدام به فروش آن سهم کرد. نکته دیگر اینکه دارایی‌های هر شخص از سهام شرکت‌ها، به کد بورسی وی منسوب می‌شود. به همین خاطر، در شرایطی که شخص بخواهد کارگزار ناظر سهم خود را تغییر دهد و اصطلاحا درخواست تغییر کارگزار ناظر ثبت کند، استعلامات مربوط به آن به وسیله کد بورسی وی انجام خواهد شد.

سوالات متداول

در ادامه به برخی از سوالات پر تکرار شما عزیزان پاسخ می دهیم: