بک رانینگ چیست؟ همه چیز درباره Back Running در ارز دیجیتال
بک رانینگ یکی از مفاهیم مهم در دنیای ارزهای دیجیتال است که به اقدام معاملهگران پس از ثبت یک تراکنش بزرگ برای بهرهبرداری از تغییرات قیمت اشاره دارد.

در این مطلب از تجارت امروز قصد داریم به زبان ساده توضیح دهیم که بک رانینگ چیست، چگونه انجام میشود و چه تفاوتی با فرانت رانینگ دارد. در دنیای پرسرعت رمزارزها، هر ثانیه میتواند مرز بین سود و ضرر باشد. اما گاهی پیش از آنکه حتی متوجه تغییری در قیمت شوید، رباتها و معاملهگران حرفهای با استفاده از ترفندهایی پنهان، از شما جلو میزنند. یکی از این ترفندهای کمتر شناختهشده «بک رانینگ» (Back Running) است؛ روشی که در ظاهر بیخطر به نظر میرسد، اما میتواند تأثیر قابلتوجهی بر بازار و سرمایه کاربران داشته باشد.
بک رانینگ چیست؟

بک رانینگ (Back Running)، نوع خاصی از MEV (حداکثر ارزش قابل استخراج) است که باعث میشود برخی از تریدرها فرصتهای سود بالقوه معاملات خود را از دست بدهند. در عمل، بک رانینگ شامل اجرای استراتژیک تراکنشی بلافاصله پس از تراکنش دیگری باارزش بالا است؛ با انجام این کار، تراکنش برگشتی از فرصت آربیتراژ باقیمانده از تأثیر قیمت تراکنش اولیه استفاده میکند.
حمله بک رانینگ شامل استفاده تاکتیکی از اطلاعات موجود در میم پول اتریوم، منطقه نگهداری تمام تراکنشهای معلق، برای انجام معامله بلافاصله پس از معامله انجامشده باارزش بالا، بهمنظور کسب سود است. از بین سه نوع MEV موجود، یعنی فرانت رانینگ، حملات ساندویچی و بک رانینگ، سومی شاید کمترین ضرر را داشته باشد. در واقع، بک رانینگ تنها زمانی برای کاربر خیلی مضر است که با حملهای از نوع فرانت رانینگ ترکیب شود، که منجر به بدترین نوع MEV، یعنی حمله ساندویچی میشود.
در حمله فرانت رانینگ، شما در جریان هستید که فردی میخواهد رمزارزی را بخرد و دقیقاً قبل از او، آن را خریده و به قیمت بالاتری به فروش میرسانید. ازآنجاییکه ماینرها، تراکنشها با کارمزدهای بالاتر را سریعتر تأیید میکنند، رمزارز موردنظر نصیب بالاترین قیمت پیشنهادی میشود. تراکنشهایی که قیمت پایینتری دارند هم حذف شده یا به برای فروشندهشان با ضرر همراه هستند؛ پس تعداد تراکنشهای فرانت رانینگ در شبکه محدود است. در بک رانینگ شما تراکنش موردنظر خود را درست بعد خرید رمزارز دلخواهتان توسط فردی دیگر انجام میدهید؛ اما این موضوع چه نفعی برایتان دارد؟ برای بررسی این موضوع، لازم است تا با مفهومی به نام منحنی اتصال آشنا شوید:
منحنی اتصال چیست؟

منحنی اتصال (Bonding Curve)، منحنی ریاضی است که رابطه بین قیمت و عرضه یک دارایی معین را تعریف میکند. فرض کنید تعدادی محدود از دارایی مشخصی وجود دارد و با هر بار خرید آن دارایی، میزان عرضه در گردشش کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی، قیمت آن دارایی در اثر تورم ایجاد شده، افزایش پیدا میکند و نفر بعدی که میخواهد آن دارایی را بخرد، باید قیمت بیشتری برای هر واحد از آن بپردازد.
اگر دو رمزارز A و B را در نظر بگیریم و فردی تصمیم بگیرد تا رمزارز A خود را فروخته و رمزارز B را خریداری کند، ارزش رمزارز A کاهشیافته و رمزارز B ارزشمندتر میشود؛ در ابن حالت میگوییم که منحنی اتصال جابهجا شده و ارزی که خرید با آن انجام شده کمارزشتر میشود. در چنین شرایطی اگر فردی با سوءاستفاده از این تغییر در تعادل، رمزارز ارزانتر شده را خریداری کرده و در پلتفرم دیگری با قیمتی بیش از قیمت خرید خود به فروش برساند (آربیتراژ) حمله بک رانینگ انجام داده است.
رایجترین عاملان بک رانینگ، رباتهای MEV هستند که برای نظارت بر تراکنشهای معلق اتریوم برنامهریزی شدهاند؛ این رباتها معاملات استراتژیک را مستقیماً در صف و پس از انجام معاملات موجود قرار میدهند تا از تغییرات قیمتی سودآوری داشته باشند. چنین فرایندی از مکانیسمهای بازارسازان خودکار (AMM) بهره میبرد. هر زمان که معاملهای بزرگ انجام میشود، تعادل در استخرهای نقدینگی بههمریخته، قیمت دارایی فروخته شده کاهش و قیمت دارایی خریداری شده افزایش مییابد. این بههمریختن تعادل قیمتی، آربیتراژی را ایجاد میکند که رباتهای MEV با انجام معاملههای بعدی و حمله بک رانینگ، از آن بهره برده و سود کسب میکنند.
انواع بک رانینگ
همانطور که گفتیم، بک رانینگ یکی از روشهای کسب سود در بازار ارزهای دیجیتال است که در آن فردی تراکنشی را بلافاصله بعد از تراکنش فرد دیگر انجام میدهد تا از تغییر قیمتی داراییها بهره ببرد. بک رانینگ به سه شکل مختلف انجام میشود:
- سفارشگذاری بعد از یک تراکنش فروش: در این حالت فردی داراییای را که در صرافی فروخته شده، خریداری کرده و در صرافی دیگری با قیمت بالاتر میفروشد.
- ثبت سفارش بعد از لیکوئید شدن قرارداد: در این حالت فردی که از لیکوئید شدن قراردادی باخبر میشود که نیاز به وثیقهگذاری دارد و سعی میکند تا وثیقههای آن قرارداد را با قیمت پایینتری خریداری کند.
- مدل ری بیس (Rebase): در این حالت فردی از تغییر موجودی کیف پول و عرضه در گردش توکنی معین که با تغییر قیمت همراه است، استفاده میکند و توکنهایی را که ارزششان تغییر کرده، خریداری کرده یا به فروش میرساند.
معایب بک رانینگ (Back Running) چیست؟

حمله بک رانینگ (Back Running) میتواند معایب و مشکلاتی را برای صنعت بلاک چین به همراه داشته باشد. برخی از این معایب عبارتاند از:
- بک رانینگ میتواند باعث شود که قیمت داراییهای دیجیتال ناپایدار و نامتعادل شود؛ چرا که تقاضا و عرضه داراییها را به طور مصنوعی تغییر داده و میتواند منجر به ایجاد حباب و ریزشهای قیمتی شود.
- بک رانینگ میتواند باعث شود که کاربران اعتماد خود را به صرافیهای غیرمتمرکز و پلتفرمهای دیفای از دست بدهند؛ چرا که این صرافیها و پلتفرمها در نتیجه حمله بک رانینگ، دیگر قادر به ارائه خدمات عادلانه و شفاف نیستند و ممکن است تحتتأثیر افرادی قرار بگیرند که از اطلاعات نامتقارن و تاخیرهای شبکه بهره میبرند.
- بک رانینگ میتواند باعث شود که شبکههای بلاک چینی شلوغ و گران شوند؛ چرا که تعداد تراکنشهای در انتظار تأیید افزایش پیدا کرده و سرعت و کارایی شبکه را تحتتأثیر قرار داده و گس فی را افزایش میدهد.
تفاوت بک رانینگ و فرانت رانینگ
بک رانینگ و فرانت رانینگ دو نوع حمله مالی هستند که در بازارهای ارزهای دیجیتال و بلاک چین رخ میدهند. این دو حمله از اطلاعات نامتقارن و تاخیرهای شبکه بهره میبرند تا سود غیرقانونی کسب کنند. تفاوت اصلی بین بک رانینگ و فرانت رانینگ در زمان انجام تراکنشها است. در فرانت رانینگ، مهاجم تراکنشی را قبل از تراکنش هدف انجام میدهد تا از تغییر قیمت داراییها سود ببرد. در بک رانینگ، مهاجم تراکنشی را بعد از تراکنش هدف انجام میدهد تا از تغییر منحنی اتصال داراییها سود ببرد.
| ویژگیها | فرانت رانینگ (Front Running) | بک رانینگ (Back Running) |
|---|---|---|
| تعریف | زمانی است که شخص یا ربات قبل از انجام یک تراکنش بزرگ، با اطلاع از آن، سفارش خود را زودتر ثبت میکند تا از تغییر قیمت سود بگیرد. | زمانی است که شخص یا ربات بلافاصله بعد از انجام یک تراکنش بزرگ، وارد معامله میشود تا از اثر قیمتی آن سود کند. |
| زمان ورود معامله | قبل از تراکنش اصلی | بعد از تراکنش اصلی |
| هدف اصلی | استفاده از پیشدستی در سفارش برای خرید ارزانتر یا فروش گرانتر | بهرهبرداری از تغییر قیمت ایجادشده پس از انجام معامله بزرگ |
| نوع اطلاعات مورد استفاده | اطلاعات پیش از انتشار یا مشاهدهشده از ممپول (Mempool) | اطلاعات تراکنش تأییدشده در بلاک قبلی |
| رفتار در بازار | پیشبینی حرکت قیمت قبل از وقوع آن | واکنش سریع به حرکت قیمت بعد از وقوع آن |
| سود از چه چیزی حاصل میشود؟ | از تغییر قیمت قبل از اجرای سفارش اصلی | از تغییر قیمت بعد از اجرای سفارش اصلی |
| تأثیر بر بازار | ایجاد نوسان و کاهش شفافیت | افزایش فشار قیمتی و بیعدالتی در توزیع سود |
| نمونه در دنیای واقعی | رباتی که قبل از یک سفارش بزرگ خرید در یونیسواپ، خودش همان توکن را میخرد | رباتی که بعد از انجام همان سفارش بزرگ، بلافاصله خرید یا فروش انجام میدهد |
| وضعیت قانونی و اخلاقی | اغلب به عنوان نوعی سوءاستفاده یا دستکاری بازار شناخته میشود | معمولاً غیرقانونی نیست، اما از نظر اخلاقی بحثبرانگیز است |






